O PROJEKCIE

Obszary wiejskie, górskie i odizolowane stanowią prawie 80% terytorium Unii Europejskiej i obejmują 57% całkowitej populacji Europy. Obszary te mają duże znaczenie gospodarcze, co odzwierciedla fakt, że generują 46% całkowitej wartości dodanej brutto w Europie. Co więcej, większość naturalnych punktów orientacyjnych, segmentów dziedzictwa kulturowego i zabytków historycznych znajduje się na obszarach wiejskich i górskich. Obszary te stoją jednak przed poważnymi wyzwaniami społecznymi. Kwestie takie jak niski produkt krajowy brutto na mieszkańca, wysokie bezrobocie, niskie płace i szybkie starzenie się społeczeństwa znacznie obciążają mieszkańców społeczności wiejskich.

Projekt ESIRA powstał w celu zmniejszenia ryzyka ubóstwa i wykluczenia społecznego marginalizowanych grup w społecznościach wiejskich. Poprzez innowacyjne praktyki gospodarcze, tworzenie silnych sieci społecznych i wzmacnianie polityk partycypacyjnych, ESIRA dąży do zapewnienia integracyjnego rozwoju społeczności wiejskich, z naciskiem na zrównoważony rozwój gospodarczy i ochronę dziedzictwa kulturowego.

EKONOMIA SPOŁECZNA

„Ekonomia społeczna obejmuje podmioty, które łączy kilka podstawowych zasad i cech: nadrzędność ludzi oraz celów społecznych i/lub środowiskowych nad zyskiem, reinwestowanie większości zysków i nadwyżek w działania służące członkom/użytkownikom („interes wspólny”) lub całemu społeczeństwu („interes ogólny”) oraz demokratyczne i/lub partycypacyjne zarządzanie.
Tradycyjnie termin ekonomia społeczna odnosi się do czterech głównych typów podmiotów świadczących usługi i dostarczających dobra swoim członkom lub społeczeństwu: spółdzielni, towarzystw wzajemnych, stowarzyszeń (w tym organizacji charytatywnych) oraz fundacji. Są to podmioty prywatne, niezależne od władz publicznych i funkcjonujące w określonych formach prawnych.
Przedsiębiorstwa społeczne są obecnie uznawane za część ekonomii społecznej. Działają one poprzez dostarczanie dóbr i usług na rynku w sposób przedsiębiorczy, często innowacyjny, realizując jednocześnie cele społeczne i/lub środowiskowe. Zyski są w większości reinwestowane w celu realizacji tych celów. Ich sposób organizacji i własności opiera się na zasadach demokratycznych lub partycypacyjnych bądź koncentruje się na postępie społecznym. Przedsiębiorstwa społeczne przyjmują różne formy prawne w zależności od kontekstu krajowego.” (European Commission, 2021).

INNOWACJE SPOŁECZNE

Innowacje społeczne odnoszą się do procesu zmian społecznych związanego ze zdolnością do tworzenia nowych rozwiązań dla niezaspokojonych potrzeb społecznych oraz umożliwiania nowych form działania zbiorowego. Mają one potencjał do opracowywania nowych podejść do rozwiązywania problemów społecznych, środowiskowych i gospodarczych na obszarach wiejskich, przynosząc korzyści różnym grupom interesariuszy, w tym grupom szczególnie narażonym na wykluczenie.

PLATFORMY WIELOAKTOROWE (MAP)

Platformy MAP w projekcie ESIRA to elastyczne struktury skupiające osoby związane z obszarami pilotażowymi, działające indywidualnie lub w imieniu instytucji (społeczeństwa obywatelskiego, administracji publicznej, biznesu i środowiska naukowego). Współpracują one w celu wspólnego definiowania wyzwań oraz współtworzenia rozwiązań, dążąc do inkluzywnego rozwoju obszarów wiejskich poprzez innowacyjne inicjatywy ekonomii społecznej.
Platformy MAP odgrywają kluczową rolę we wspieraniu innowacji społecznych oraz stanowią długoterminowy zasób umożliwiający inicjowanie, rozwijanie i mobilizowanie nowych projektów, procesów politycznych oraz inicjatyw oddolnych (Marcos et al., 2025).

Partnerzy