ESIRA, „Enhancing Social Innovation in Rural Areas”, to europejski projekt koordynowany przez Uniwersytet w Burgos (UBU), którego celem jest wspieranie innowacji społecznych na obszarach wiejskich jako narzędzia rozwoju obszarów wiejskich. Projekt jest finansowany przez Komisję Europejską w ramach programu Horizon Europe 2023, trwa cztery lata, od stycznia 2024 do grudnia 2027 roku, i obejmuje piętnaście organizacji z ośmiu krajów europejskich: Hiszpanii, Węgier, Serbii, Polski, Litwy, Włoch, Norwegii i Francji. W każdym kraju zostanie zrealizowany pilotaż praktyczny, a w Hiszpanii obszarem pilotażowym będzie region Pinares Burgos-Soria.
Projekt ESIRA opracowuje metodologię i system pracy, który od samego początku angażuje wszystkie zainteresowane strony na obszarach wiejskich. Tworzy „Przestrzenie Innowacji” prowadzone przez lokalne społeczności, umożliwiając im przeprowadzenie samooceny swojego obszaru oraz identyfikację inicjatyw z zakresu ekonomii społecznej, możliwości rozwoju przedsiębiorczości, działań kulturalnych, inicjatyw na rzecz zaangażowania społecznego, działań wzmacniających spójność terytorialną, możliwości poprawy świadczenia usług, zarządzania lokalnymi zasobami, cyfryzacji, inicjatyw edukacyjnych, działań skierowanych do młodzieży, przywództwa i udziału kobiet, zielonej transformacji oraz innych możliwości rozwoju.
Projekt ESIRA ma na celu przyczynianie się do tworzenia, identyfikowania i promowania innowacyjnych inicjatyw w obszarach ekonomii społecznej, zrównoważonego rozwoju środowiskowego, kultury i cyfryzacji, a także inicjatyw opartych na dobrym zarządzaniu, współpracy, innowacyjności, skuteczności i włączeniu społecznym. Inicjatywy te mogą przyczyniać się do tworzenia bardziej inkluzywnych polityk oraz budowania bardziej odpornych i dobrze prosperujących obszarów wiejskich.
Projekt ESIRA ma na celu wprowadzanie innowacji społecznych na obszary wiejskie za pośrednictwem samych lokalnych społeczności. Przyjmują one wiodącą rolę poprzez partycypacyjną platformę wielopodmiotową (MAP – Multi-Actor Platform) i stają się kluczowymi uczestnikami projektu. Platforma ta powinna w pełni reprezentować dany obszar, jego miejscowości i mieszkańców. Jest zatem otwarta dla wszystkich osób i organizacji oraz umożliwia społecznościom określanie własnych wskaźników innowacyjności, projektowanie konkretnych szkoleń dostosowanych do ich potrzeb, udział w istniejących działaniach praktycznych, pracę w sieciach i poprzez współpracę, angażowanie wszystkich zainteresowanych stron na danym obszarze, a także upowszechnianie i powielanie osiągniętych rezultatów i efektów społecznych.